De PPWR verdeelt de keten in rollen, en aan elke rol hangen eigen plichten. U kunt er meer dan één tegelijk hebben: een drukkerij die dozen maakt en levert is fabrikant én leverancier. Twee rollen worden het vaakst door elkaar gehaald — de fabrikant draagt de documentatie, de producent draagt de afdracht.
Producent (UPV)
Wie verpakkingen of verpakte producten voor het eerst op het grondgebied van een lidstaat aanbiedt, of daar verpakte producten uitpakt zonder eindgebruiker te zijn.
Producentschap wordt per lidstaat bepaald, en de definitie kent vijf situaties (zie de tabel hieronder). De kern: voor lége verzend-, service- en primaireproductieverpakking is de leverancier de producent; voor alle andere verpakkingssoorten degene die het verpákte product als eerste aanbiedt. Levert u over de grens rechtstreeks aan eindgebruikers, dan bent u producent in het land van uw afnemer. Verkoopt uw afnemer daar door, dan is hij het.
Voor de UPV: Dit is de rol waaraan de hele uitgebreide producentenverantwoordelijkheid hangt: registratie in elke betrokken lidstaat (artikel 44) en de financiële bijdrage (artikel 45). Een andere rol hebben — fabrikant, distributeur, leverancier — brengt op zichzelf géén afdracht mee.
Bron: Artikel 3, lid 1, punt 15); artikelen 44 en 45
Fabrikant
Wie verpakkingen of verpakte producten vervaardigt, of ze onder zijn eigen naam of handelsmerk laat ontwerpen of vervaardigen.
De naam of het handelsmerk is de voorwaarde, niet de opdracht of de tekening: laat u dozen naar uw eigen specificatie maken maar komen ze onder de naam van de maker in de handel, dan blijft hij de fabrikant. Een logo op de verpakking is niet vereist — artikel 15, lid 6 laat de fabrikantsnaam ook via een QR-code of een begeleidend document toe. Praktische toets: onder wiens naam komt de verpakking in de handel, en wie ondertekent de conformiteitsverklaring? Wie zijn eigen producten verpakt is ook fabrikant, want hij maakt een verpakt product.
Voor de UPV: Fabrikant zijn betekent op zichzelf geen afdracht. Het betekent de zwaarste documentatieplicht: conformiteitsbeoordeling, technische documentatie en de EU-conformiteitsverklaring.
Bron: Artikel 3, lid 1, punt 13); artikel 15
Leverancier
Wie verpakkingen of verpakkingsmateriaal levert aan een fabrikant.
De definitie noemt beide: kant-en-klare lege verpakking (dozen, kisten, flessen, folie op rol) én grondstof of halffabricaat (papier, karton, inkt, lijm, laminaat). Fabrikant en leverancier sluiten elkaar niet uit — een drukkerij maakt de doos én levert haar aan de partij die haar vult. De leverancier moet de fabrikant alle informatie en documentatie geven die deze nodig heeft om de conformiteit aan te tonen.
Voor de UPV: Levert u lége verzend-, service- of primaireproductieverpakking, dan ligt de afdracht bij ú en niet bij uw afnemer. Voor lege verkoop- en verzamelverpakking is het andersom: dan is de partij die haar vult de producent.
Bron: Artikel 3, lid 1, punt 16); artikel 16
Importeur
Een in de Unie gevestigde partij die verpakkingen of verpakte producten uit een derde land in de handel brengt.
De vestigingseis staat in de definitie zelf: wie buiten de Unie zit kan geen importeur zijn — dat is dan zijn afnemer in de EU. De importeur controleert of de fabrikant zijn werk heeft gedaan (beoordeling, documentatie, etikettering, contactgegevens), zet zijn eigen naam en postadres erbij en houdt een kopie van de EU-conformiteitsverklaring beschikbaar. Twijfelt hij aan de conformiteit, dan brengt hij niet in de handel.
Voor de UPV: Importeren maakt u meestal ook producent, want u biedt de verpakking als eerste in een lidstaat aan. De twee rollen blijven wel gescheiden: de importeurplichten gaan over conformiteit, de UPV over registratie en bijdrage.
Bron: Artikel 3, lid 1, punt 17); artikel 18
Distributeur
Wie verpakkingen op de markt aanbiedt zonder fabrikant of importeur te zijn.
Anders dan bij de importeur kent de definitie geen vestigingseis: ook een verkoper van buiten de Unie die hier aanbiedt is distributeur. Vóór het aanbieden gaat u na dat de verpakking het vereiste etiket draagt, dat de gegevens van fabrikant en importeur erop staan en — belangrijk — dát de producent op wie de UPV rust in het producentenregister staat. Dat is een controle op registratie, niet op betaling.
Voor de UPV: Doorverkopen binnen dezelfde lidstaat maakt u geen producent: dat was uw leverancier al. Het register is kosteloos, openbaar en doorzoekbaar, juist zodat u die controle zelf kunt doen.
Bron: Artikel 3, lid 1, punt 18); artikel 19; artikel 44, lid 13
Einddistributeur
Wie verpakte producten levert aan de eindgebruiker — een winkel, een horecazaak, een webshop, maar ook een groothandel die aan gebruikers levert.
Aan deze rol hangen de plichten die de gebruiker raken: navulling en hergebruik, het aanbod van herbruikbare verpakking in de horeca- en afhaalsector, en de terugname van drankverpakking. De zwaarste eisen gelden bij levering aan consumenten.
Voor de UPV: Einddistributeur zijn zegt niets over de afdracht. Bood u het product zelf als eerste in dat land aan, dan bent u daarnaast producent; verkoopt u ingekochte producten door, dan niet.
Bron: Artikel 3, lid 1, punten 21) en 23); artikelen 28, 29, 32 en 33
Eindgebruiker en consument
De eindgebruiker gebruikt of verwerkt het product zelf en verkoopt het niet in dezelfde vorm door. Ook een zakelijke afnemer kan dat zijn.
Zakelijk leveren is dus géén vrijstelling: een bedrijf dat uw folie op zijn eigen product verwerkt of uw machine in de kist gebruikt, is eindgebruiker. Wat hij daarna met de verpakking doet — hergebruiken, weggooien, bij het oud papier zetten — doet er niet toe. De consument is de eindgebruiker die niet handelt in het kader van een bedrijf of beroep; een deel van de eisen (navulling, hergebruik, dranken) geldt alleen jegens hem.
Voor de UPV: Het onderscheid bepaalt of u bij levering naar een andere lidstaat daar producent wordt: rechtstreeks aan eindgebruikers wel, aan een partij die het doorverkoopt niet.
Bron: Artikel 3, lid 1, punten 21) en 23)
Fulfilmentdienstverlener
Wie namens anderen opslaat, verpakt, adresseert of verzendt zonder eigenaar van de goederen te zijn.
De fulfilmentpartij is zelf marktdeelnemer met eigen verplichtingen. Zij mag haar diensten pas verlenen nadat de opdrachtgever zijn registratienummer en zelfcertificering heeft aangeleverd, en moet de dienstverlening opschorten als die informatie onjuist of onvolledig blijkt en niet wordt hersteld.
Voor de UPV: Zij neemt de afdracht van haar opdrachtgever niet over, maar controleert wel diens UPV-status — net als een online platform.
Bron: Artikel 3, lid 1, punt 12); artikelen 20 en 45
Gemachtigd vertegenwoordiger voor de UPV
De partij die u aanwijst in een lidstaat waar u producent bent maar niet gevestigd.
Levert u vanuit Nederland rechtstreeks aan eindgebruikers in Duitsland, dan bent u daar producent en wijst u er een gemachtigd vertegenwoordiger aan die de registratie en de afdracht namens u regelt. In een lidstaat waar u zelf een vestiging heeft, hoeft dat niet. Zit u volledig buiten de EU, dan geldt het voor elke lidstaat waar u aanbiedt.
Voor de UPV: Dit is de enige EU-verankering die voor u verplicht kán zijn. Verwar haar niet met de gemachtigde voor de conformiteit hieronder: dat is een ander mandaat, en dat is vrijwillig.
Bron: Artikel 45, lid 3; artikel 3, lid 1, punten 15), c) en d) en 20)
Gemachtigde van de fabrikant
Een vrijwillig mandaat waarmee een fabrikant taken rond de conformiteit laat waarnemen.
De fabrikant kan schriftelijk iemand machtigen om de EU-conformiteitsverklaring en de technische documentatie te bewaren en op verzoek aan de autoriteiten te verstrekken, en om met hen samen te werken. Opstellen mag de gemachtigde ze niet — dat blijft het werk van de fabrikant. Verplicht is dit mandaat niet.
Bron: Artikel 17, leden 1 en 2; artikel 3, lid 1, punten 19) en 20)
Producentenorganisatie
De organisatie die de UPV-verplichtingen van aangesloten producenten collectief uitvoert — in Nederland Verpact.
U mag een goedgekeurde organisatie uw verplichtingen laten uitvoeren; lidstaten mogen dat zelfs verplicht stellen. Zij neemt dan ook de registratie en de opgave over. Via de organisatie loopt daarnaast de voorlichting aan eindgebruikers over preventie, hergebruik, gescheiden inzameling en de betekenis van de etiketten.
Voor de UPV: Aansluiten ontslaat u niet van de verantwoordelijkheid voor de juistheid van de gegevens die u aanlevert.
Bron: Artikel 46, lid 1; artikel 44, lid 2; artikel 55
Marktdeelnemer
Verzamelbegrip voor iedereen in de keten: fabrikant, leverancier, importeur, distributeur, einddistributeur en fulfilmentdienstverlener.
Sommige plichten hangen niet aan één rol maar aan iedereen. De belangrijkste is de traceerbaarheid: op verzoek van de markttoezichtautoriteit moet u kunnen aanwijzen welke marktdeelnemers ú verpakking hebben geleverd, en aan welke marktdeelnemers u zelf hebt geleverd.
Bron: Artikel 22, leden 1 en 2
