FSC en de EUDR: hoe hangen ze samen?

De EUDR komt snel dichterbij. Vanaf 30 december 2026 moeten grote en middelgrote bedrijven voor elke zending een due diligence-verklaring (DDS) kunnen indienen. Voor micro- en kleine ondernemingen geldt 30 juni 2027 — met een belangrijke uitzondering: producten die al onder de bijlage van de oude houtverordening (EUTR) vielen, krijgen dat uitstel niet. Voor vrijwel de hele houtsector geldt dus 30 december 2026, ongeacht bedrijfsgrootte. De data zijn tweemaal verschoven; controleer voor uw eigen planning altijd de actuele stand bij de Europese Commissie of RVO.

De vraag die ik het vaakst krijg: "Wij zijn FSC-gecertificeerd, zijn we dan niet gewoon klaar?"

Het korte antwoord: nee.

FSC-certificering is geen EUDR-vrijstelling

De EUDR kent geen erkenning van certificatieschema's. FSC®-certificering — hoe goed ook — neemt de wettelijke plicht niet over. De verplichting om due diligence uit te voeren en een DDS in te dienen ligt en blijft bij de marktdeelnemer zelf. Alleen de bevoegde autoriteit — in Nederland de NVWA — bepaalt of u compliant bent.

Wat FSC wél doet: het levert een groot deel van het bewijsmateriaal en de systematiek waarop u kunt bouwen. Benchmarking door ASI heeft bevestigd dat FSC sterk aansluit op de EUDR-eisen (FSC). Dat scheelt werk, maar het is een startpunt, geen eindpunt.

Wat FSC concreet biedt

• FSC Regulatory Module — een vrijwillige add-on op uw bestaande FSC-certificaat die de EUDR-eisen vertaalt naar een auditeerbaar managementsysteem. Let op: de module is opnieuw uitgegeven als negen losse addenda, waaronder FSC-STD-40-004r voor Chain of Custody. De eerdere versie blijft geldig tot en met 31 december 2026 — dezelfde week als de EUDR-startdatum (FSC).
• FSC Risk Hub — risico-informatie op landniveau, aansluitend op de EUDR-benchmarking.
• FSC Trace — een gratis platform waarin certificaathouders transactiedata en onderbouwende documenten met hun ketenpartners delen.

Let op: FSC Trace is niet het EU-systeem

Deze verwarring kom ik regelmatig tegen, en de namen helpen niet mee. FSC Trace is een privaat platform van FSC. Uw DDS dient u in bij het EUDR Information System van de Europese Commissie, dat op TRACES draait. Dat zijn twee gescheiden systemen: wie in FSC Trace zit, heeft daarmee nog geen enkele verklaring ingediend. Of er inmiddels een koppeling of API tussen beide bestaat, is iets om vlak voor uw implementatie te controleren — op dit punt verandert er nog geregeld iets.

Wat u nu kunt doen

De papieren kant is meestal niet het probleem. Waar het in de praktijk misgaat, is de data: geolocatiegegevens van de percelen, herkomstinformatie per zending, en het doorgeven van DDS-referentienummers door de keten. Dat moet vóór eind december operationeel zijn — niet beschreven, maar werkend.

Loopt u vast, of wilt u weten of uw systeem de toets doorstaat? Er bestaat geen EUDR-certificaat, maar u kunt uw naleving wel laten toetsen. Ik voer jaarlijkse interne EUDR-audits uit en leg vast wie wanneer wat heeft getoetst, met welke scope, welke bevindingen en welke opvolging — precies de bewijslast waar een toezichthouder naar vraagt.